Według Petera Liljedahla Myśląca Klasa opiera się na 14 praktykach. Praktyki panujące w Myślących Klasach są często odwróceniem zasad stosowanych na typowej lekcji. Niektóre z kluczowych praktyk opiszę poniżej.
Zadania wymagające myślenia
W przeciwieństwie do tradycyjnej klasy, w której lekcja zwykle rozpoczyna się od bezpośrednich instrukcji nauczyciela, typowy dzień w Myślącej Klasie rozpoczyna się od przydzielenia przez nauczyciela zadań do przemyślenia, nad którymi uczniowie pracują w grupach, a bezpośrednie instrukcje są przekazywane przez nauczyciela tylko w razie potrzeby.
Przy pierwszym wprowadzaniu tego podejścia, autor zaleca, aby zadania na myślenie były nieobowiązkowymi, zabawnymi wyzwaniami, które pomogą uczniom rozwinąć kulturę myślenia. Gdy uczniowie przyzwyczają się do tego formatu, przechodzimy do zadań z programu nauczania. Są to te same rodzaje problemów, które można znaleźć w zasobach, z których normalnie korzystamy, ale Liljedahl zwraca uwagę, że należy je starannie podzielić na sekwencje i ułożyć tak, aby problemy stawały się coraz trudniejsze, a następnie przekazywać nowe sekwencje uczniom wraz ze stopniowym rozwojem ich umiejętności.
Pionowe, niestałe powierzchnie
Najbardziej charakterystyczną cechą Myślących Klas jest wykorzystanie pionowych, zmazywalnych tablic, na których uczniowie rozwiązują problemy na stojąco w trzyosobowych grupach.
Tablice umieszczamy na różnych ścianach sali.
W pozycji pionowej uczniowie widzą nawzajem swoją pracę, co sprzyja mobilności wiedzy i zapewnia lepszy dostęp do większej liczby pomysłów. Taka forma pracy sprawia, że nauczyciel również widzi wszystko i może na bieżąco interweniować - wspierać uczniów.
Kolejną zaletą pionowych powierzchni jest to, że uczniowie na zajęciach przestają czuć się niewidzialni, anonimowi, co sprawia, że nie odrywają się od zajęć i angażują się w pracę.
Inną ważną cechą tych powierzchni jest to, że notatki na nich zapisane można łatwo wymazać i poprawić. W przeciwieństwie do papieru, którego nie można użyć ponownie, wymazywalna powierzchnia, taka jak tablica suchościeralna lub tablica kredowa, okazuje się bardziej sprzyjać myśleniu.
Widocznie losowe grupy
W Myślącej Klasie uczeń musi widzieć, że został losowo przydzielony do grupy, a nie wybrany przez nauczyciela.
Stosowanie częstych i wyraźnie losowych grup przełamuje bariery społeczne, zwiększa mobilność wiedzy, zmniejsza stres i zwiększa entuzjazm dla matematyki.
Inną ważną cechą jest to, że każda grupa otrzymuje tylko jeden przyrząd do pisania. Uczeń posiadający pisak zapisuje pomysły/propozycje pozostałych członków grupy. Aby jego pomysły pojawiły się na tablicy musi przekazać pisak innemu uczniowi z grupy. Zmusza to członków grupy do współpracy, a nie pracy równoległej
Pozbawiona frontów sala lekcyjna
Typowe sale lekcyjne z nauczycielem i tablicą "na froncie" sprzyjają uczeniu się pasywnemu. W Myślącej Klasie należy ustawić ławki tak, aby uczniowie siedzieli zwróceni twarzą w każdą stronę. Takie ustawienie skłonić uczniów do myślenia.
Odpowiadanie na pytania
Pytania zadawane przez uczniów na lekcjach możemy podzielić na trzy kategorie:
- pytania z powodu bliskości — te, które uczniowie zadają, ponieważ tak się składa, że nauczyciel jest blisko;
- pytania wyłączające myślenie — te, które uczniowie zadają, aby zmniejszyć wysiłek, np. „Czy to prawda?”
- pytania wynikające z myślenia — te, które uczniowie zadają, aby mogli dalej pracować, próbować i myśleć.
Przydzielanie zadań
Zadanie powinno być podane:
- w ciągu pierwszych pięciu minut lekcji - największa koncentracja uczniów;
- gdy uczniowie stoją w luźnym szyku wokół nauczyciela, a nie wówczas, gdy siedzą w ławkach;
- w formie ustnej - taka forma wywołuje znacznie więcej i innego rodzaju myślenia, niż podanie tego samego zadania w formie zapisanej na tablicy, z zeszytu ćwiczeń czy podręcznika.
Praca domowa
Zmieniamy nazwę zadań domowych na "pytania sprawdzające, czy rozumiesz" i przyzwyczajamy do traktowania takiej pracy jako szansy na rozwój i utrwalenie wiadomości.
Wspieranie autonomii ucznia
Aby wykorzystać potencjał Myślącej Klasy, uczniowie muszą nauczyć się patrzeć na pracę swoich rówieśników – wykorzystywać wiedzę istniejącą w klasie i mobilizować tę wiedzę, aby myśleć, gdy utknęli i potrzebują wsparcia lub gdy skończyli i potrzebują nowego zadania.
Wskazówki i rozszerzenia
Każda grupa pracuje w swoim tempie. Aby pobudzić i utrzymać myślenie, nauczyciel daje wskazówki i rozszerzenia musimy asynchronicznie dawać grupom wskazówki i rozszerzenia indywidualnie każdej grupie, aby utrzymać płynność myślenia.
Praktyki utrwalające (konsolidacyjne)
Gdy uczniowie wykonają przydzielone zadania na swoich tablicach, przechodzą do działań, które wzmacniają naukę każdego ucznia:
- pytania sprawdzające zrozumienie, forma samooceny, którą uczniowie wykonują samodzielnie, aby określić, jak dobrze zrozumieli materiał - w swoich grupach dyskutują o tym, czego się nauczyli;
- spacery po galerii, podczas których nauczyciel wskazuje kluczowe elementy pracy uczniów na pionowych powierzchniach.
Notatki uczniowskie
W Myślącej Klasie notatki są czynnością, podczas której uczniowie sami decydują jakich notatek będą potrzebowali w przyszłości. Po rundzie utrwalającej każdy uczeń zapisuje w swoim zeszycie informacje, które uzna za najważniejsze dla niego (może wykorzystać zapisy z wszystkich tablic). Badania wykazały, że ten sposób robienia notatek zmusza uczniów do myślenia podczas ich pisania i że większość uczniów wraca do samodzielnie stworzonych notatek zarówno w bliższej, jak i dalszej przyszłości.
Ocenianie
W Myślącej Klasie stosujemy ocenianie kształtujące:
- informacja zwrotna nauczyciela;
- samoocena;
- ocena koleżeńska.
